Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları


sayfa1/3
o.ogren-sen.com > Coğrafya > Evraklar
  1   2   3
DÜNYAMIZIN ENTALPİ KAYNAKLARI

SERA GAZLARI VE ÖNEMİ

Cansu UYSAL, Elif ULUGUT, Gamze ÖZTÜRK, Meltem YILDIRIM, Tuğçe Nur YILDIZ

Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Fen Bilimleri Öğretmenliği

cansuuysal26@gmail.com , elifgut13@gmail.com , gmz.ozturk29@gmail.com , yildirimm.meltem@gmail.com , tugcenyldz@gmail.com

ÖZET

Dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları; petrol, doğalgaz, taşkömürü, linyit, su gücü, rüzgar gücü, güneş enerjisi, jeotermal enerji ve nükleer enerji gibi çeşitli şekillerde elde edilen ve insan yaşamını kolaylaştıran kaynaklardır. Dünya’nın en önemli entalpi kaynağı güneştir. Enerji kaynakları yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynakları olarak ikiye ayrılır. Yenilenebilir enerji kaynakları; klasik enerji kaynaklarına alternatif olarak sunulan kaynaklardır. Güneş, rüzgar, hidrojen, hidroelektrik ve jeotermal kaynaklar buna örnektir. Doğada sürekli var olan faktörlere dayalı olan bu kaynakların en önemli özelliği ise yenilenebilir olmaları ve doğaya zarar vermemeleridir. Yenilenemez enerji kaynakları; çekirdek kaynaklılar ve fosil yakıtlar olarak iki gruba ayrılır. Bu kaynakların yakın zamanda tükenebileceği tahmin edilmektedir. Nükleer, petrol, kömür ve doğal gaz başlıca yenilenemez enerji kaynaklarındandır. SERA GAZLARI: Sera etkisi, dünya kendinden yansıyan güneş ışınlarıyla ısınır. Bu yansıyan ışınlar başta karbondioksit, metan gazı ve su buharı olmak üzere atmosferde bulunan gazlar tarafından tutulur. Işınların bu gazlar tarafından tutulmasına denir. Başlıca sera gazları; ozon, su buharı, karbondioksit, metan, azot oksit gazları, kloroflorokarbonlardır. Sera etkisine sebep olan diğer gazlar; DDT (dikolordifeniltrikloretan), dioksin, civa, kurşun, vinilklorid, polimerler, sodyum nitrat, kükürtdioksittir. Sera etkisinin sonucu olarak; buzulların erimesi, okyanusların yükselmesi, kıyı kesimlerde toprak kayıplarının artması vb. olarak örnek verilebilir.
Anahtar Kelimeler: Entalpi , Entalpi Kaynakları, Sera Gazları, Sera Etkisi.

GİRİŞ

Entalpi, maddenin yapısında depoladığı her türden enerjilerin toplamıdır. Sera etkisi, dünya kendinden yansıyan güneş ışınlarıyla ısınır. Bu yansıyan ışınlar başta karbondioksit, metan gazı ve su buharı olmak üzere atmosferde bulunan gazlar tarafından tutulur. Işınların bu gazlar tarafından tutulmasına denir. Sera gazları, sera etkisini destekleyen atmosferde bulunan ve en çok ısı tutma özelliğine sahip olan bileşiklerdir.

ENTALPİ NEDİR?

Entalpi, maddenin yapısında depoladığı her türden enerjilerin toplamıdır. H ile simgelenir. Bir mol maddede depolanmış enerjiye o maddenin molar entalpisi denir.

Maddelerin kesin entalpilerinin hesaplanması çok zordur. Bu yüzden çoğu çalışmalarda entalpi değeri olarak, maddenin değiştirilebilen ısı potansiyelinin kapsadığı termal entalpileri kullanılır. Bu entalpi değeri maddenin sıfır derece Kelvin sıcaklıktan mevcut sıcaklığına yükseltilmesi için yüklenen ısılarla faz değiştirme ısılarının toplamına eşittir.

Kimyasal tepkimelerde, girenlerle ürünler arasındaki fark belirlenir. Ürünlerin entalpileri toplamı ile girenlerin entalpileri toplamı arasındaki farka, tepkimenin entalpi değişimi ya da tepkime entalpisi adı verilir ve ∆H ile simgelenir. ∆H değerleri - ve + olabilir bu tepkimenin ısıveren veya ısıalan olduğunu belirler. Termodinamikte ısı ve işin toplamına eşittir. Maddenin fiziksel haline, sıcaklık ve basınca, madde miktarına bağlı olarak değişebilir.

Formülsel olarak: H = U + PV şeklinde ifade edilir.

(U maddenin iç enerjisi, PE ise maddenin toplam sahip olduğu potansiyel enerjiyi gösterir.)

Her kimyasal tepkimede az ya da çok ısı alınır ya da verilir. Sabit basınç altında, kimyasal bir tepkimede açığa çıkan ya da alınan ısıya tepkime entalpisi denir. Sabit hacimde fiziksel değişim ikiye ayrılır; endotermik ve ekzotermik. Ekzotermik ısı veren tepkimeler, endotermik ısı alan tepkimelerdir.

Entalpi;

a. Madde miktarına

b. Maddenin fiziksel haline

c. Basınca bağlıdır.

∆H : (+) işaretli ise ya da ∆H > 0 ise olay endotermiktir.

∆H : (-) işaretli ise ya da ∆H < 0 ise olay ekzotermiktir.

DÜNYAMIZIN ENTALPİ KAYNAKLARI

Dünyada gerçekleşen tüm olaylar için enerjiye gereksinim duyulmaktadır. Örneğin: suyun buharlaşması, yeşil bitkilerin fotosentez yapması, insanların yaşamsal faaliyetleri, otomobillerin hareketi, evlerin ve caddelerin aydınlanması.

Herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklar dünyanın entalpi kaynaklarıdır. Dünyanın en önemli entalpi kaynağı güneştir.



Enerji kaynakları, herhangi bir yolla enerji üretilmesini sağlayan kaynaklardır. Enerji kaynakları ikiye ayrılır. 

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Klasik enerji kaynaklarına alternatif olarak sunulan kaynaklardır. Güneş, rüzgar, hidrojen, hidroelektrik ve jeotermal kaynaklar buna örnektir. Doğada sürekli var olan faktörlere dayalı olan bu kaynakların en önemli özelliği ise yenilenebilir olmaları ve doğaya zarar vermemeleridir.

Güneş Enerjisi



Güneş ışığından enerji elde edilmesine dayalı teknolojidir. Güneşin yaydığı ve dünyamıza da ulaşan enerji, güneşin çekirdeğinde yer alan füzyon süreci ile açığa çıkan ışıma enerjisidir, güneşteki hidrojen gazının helyuma dönüşmesi şeklindeki füzyon sürecinden kaynaklanır. Dünya atmosferinin dışında güneş ışınımının şiddeti, aşağı yukarı sabit ve 1370 W/m² değerindedir, ancak yeryüzünde 0-1100 W/m² değerleri arasında değişim gösterir. Bu enerjinin dünyaya gelen küçük bir bölümü dahi, insanlığın mevcut enerji tüketiminden kat kat fazladır. Güneş enerjisinden yararlanma konusundaki çalışmalar özellikle 1970'lerden sonra hız kazanmış, güneş enerjisi sistemleri teknolojik olarak ilerleme ve maliyet bakımından düşme göstermiş, güneş enerjisi çevresel olarak temiz bir enerji kaynağı olarak kendini kabul ettirmiştir. Dünyada yararlanılan en eski enerji kaynağı güneş enerjisidir. Güneş enerjisinin de diğer enerjiler gibi kullanım sorunları ve koşulları vardır. Güneş enerjisi her tüketim modelinde kolaylıkla kullanılamaz. Her tüketim dalında kullanılabilmesi için bu sorunlarının tüketim modellerine göre çözülmesi gerekmektedir. Güneş enerjisinin depolanması ya da diğer enerjilere dönüşebilmesi, ısıl, mekanik, kimyasal ve elektrik yöntemlerle olur. Güneş enerjisinin, diğer enerjilere çevriminde kullanılan çevrimler;

  • Güneş enerjisinden doğrudan ısı enerjisi

  • Güneş enerjisinden doğrudan elektrik enerjisi

  • Güneş enerjisinden hidrojen enerjisi elde edilmesi olarak sıralanabilir.

Ekoloji bilimi açısından temel enerji güneş enerjisidir. Fosil yakıtlar dahil, rüzgâr gücü, hidrolik enerji, biyogaz, alkol, deniz, termik, dalga gibi tüm enerji kaynakları güneş enerjisinin türevleridir. Fizikçi Capra’ya göre fosil yakıtlar ve çeşitli sorunlar yaratan nükleer enerji geçmiş dönemin enerji kaynaklarıdır. Buna karşılık güneş ve türevleri geleceğin enerji kaynaklarıdır.

Günlük güneş enerjisinden yararlanılması, dünyada günlük 300 trilyon ton kömür yakılmasına eşdeğerdir. Başka bir hesaplamayla dünyamıza bir yılda düşen güneş enerjisi, dünyadaki çıkarılabilir fosil yakıt kaynakları rezervlerinin tamamından elde edilecek enerjin yaklaşık 15-20 katına eşdeğerdir.

Rüzgar Enerjisi



Alternatif enerji kaynakları içerisinde en az hidrojen enerjisi kadar faydalı olabilecek bir enerji kaynağı da rüzgârdır. Temiz, bol, yenilenebilir olmasının yanı sıra hemen hemen tüm dünya genelinde faydalanma imkânı olan bir kaynaktır. Rüzgâr tarlasında inşa edilen ve rüzgâr türbini adı verilen çok büyük pervaneli, yüksek kuleler aracılığıyla rüzgâr gücü, elektrik enerjisine dönüştürülür. Rüzgâr türbinleri, uçan rüzgâr türbini, yüzen rüzgâr türbini gibi hem yerde hem de havada olabilir. Ayrıca rüzgâr tarlaları denizde, karada, ve sahilde yapılabilir. Az sayıda, büyük enerji üretim merkezleri kurmak yerine, ülke geneline küçük üniteler halinde yayılmış rüzgâr türbinleri kurmak çok daha avantajlıdır. Rüzgâr tarlası kurulacak bölgelerin rüzgâr atlası birkaç yıllık çalışma sonucu çıkartılır ve ona göre türbinler kurulur. Bu atlasta bir bölgedeki rüzgâr hızı ve rüzgâr yönü gibi bilgiler bulunur. Rüzgâr, elektrik üretiminin yanı sıra hidrojen üretiminde de söz sahibi olabilir. Rüzgârdan elde edilecek elektrikle suyun hidroliz edilmesi sonucunda; su, oksijen ve hidrojen elementlerine ayrılarak çok ucuz bir yolla hidrojen elde edilmiş olacaktır.

1990'lı yıllarda kullanımı en hızlı artan enerji kaynağı olan rüzgâr enerjisi, bu avantajları sayesinde tüm dünyanın dikkatini çekmeye devam ediyor.

Danimarka toplam elektrik enerjisinin yaklaşık %20'sini rüzgârdan elde ederek oran olarak dünyada birinci sıradayken, Almanya da 2007 yılındaki verilere göre, 22.247 megawatt kurulu güç ile rüzgâr enerjisi kullanımında en ön sıralardadır. Almanya'yı en yakından takip eden ABD'nin kurulu gücü ise yaklaşık 2.316.818 megawatt civarındadır.

Jeotermal Enerji



Jeotermal enerji, yerkabuğunda bulunan ısıdır. Bu enerjiden, yer yüzeyine çıkan sıcak sular aracılığıyla yararlanılır. En eski çağlardan bu yana kullanılan kaplıcalar jeotermal enerjinin ilk kullanım alanlarıdır. Jeotermal enerjiden, kaynağın sıcaklığına bağlı olarak ısıtma uygulamalarında kullanılabilir ya da elektrik üretiminde yararlanılır. Elektrik enerjisi üretimi amaçlı santrallar 20. yüzyılın başlarından itibaren kurulmaya başlanmıştır. Ama yeterince tanınmadığı için Dünya genel enerji üretiminden yalnızca %0.05 lik bir pay alır.

Jeotermal enerji; kaynağın, dünya enerji tüketimine kıyasla çok büyük olması nedeniyle ve kullanılan sıcak suyun reenjeksiyon ile tekrar yer altına verilmesi koşuluyla yenilenebilir enerjiler arasında sayılır.

Dalga Enerjileri



Okyanus denizler gibi büyük su kütlelerinde meydana gelen dalgaların enerjisinden yararlanılabilmektedir. Yenilenebilir enerji formlarından bir tanesidir.

Üretilmesindeki zorluklar:

  • Dalgaların yüksek gücüne karşın düşük hızlarda ve farklı yönlerde hareket etmesi

  • En güçlü fırtınalara ve tuzlu suyun neden olacağı paslanmaya dayanabilecek yapıların yüksek maliyeti

  • Kurulum ve bakım giderlerinin yüksekliğidir.

Dalga enerjisinin toplam enerji potansiyeli, toplam enerji büyüklüğü 2.5 terawat olarak hesaplanan gel-git enerjisinden çok daha fazladır. Sahilleri güçlü rüzgarlara maruz kalan ülkeler, enerji ihtiyaçlarının %5 veya daha fazlasını dalga enerjisinden karşılayabilirler.

Gelgit ve Akıntı Enerjileri



Gel-git veya okyanus akıntısı nedeniyle yer değiştiren su kütlelerinin sahip olduğu kinetik veya potansiyel enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesidir.

Gelgit enerjisini elektriğe dönüştürmek için yaygın olarak, uygun bulunan koyların ağzının bir barajla kapatılarak, gelen suyun tutulması, çekilme sonrasında da yükseklik farkından yararlanılarak türbinler aracılığı ile elektrik üretilmesi hedeflenir. Suyun potansiyel enerjisinin %80'ini elektrik enerjisine dönüştürebilen gel-git enerjisi, güneş enerjisi gibi diğer alternatif enerji kaynaklarına göre daha yüksek bir verimliliğe sahiptir. Deniz ve okyanuslardaki düzenli akıntıların kinetik enerjisinin, deniz tabanına yerleştirilen türbinler aracılığı ile elektrik enerjisine dönüştürülmesi akıntı enerjisi olarak anılır.

Hidrojen Enerjisi



Hidrojen birincil enerji kaynaklarından üretilen bir yakıt olup temiz bir enerji kaynağı olarak kullanılabilecek önemli bir elementtir. Fakat dünyada tek başına bulunmadığından önce üretilmesi gerekir. Halihazırda çok pahalı olan bu üretim, su ve doğalgaz gibi elementlerdeki hidrojenin ayrıştırılmasıyla yapılır. Bu şekilde elde edilen hidrojen pillerine yakıt hücresi adı verilmektedir. Şu anda bazı otomobiller hem benzin, hem de hidrojenin kullanıldığı hibrid (melez) yakıt yöntemiyle çalışmaktadır.

Hidrojenin, 20 yıl içerisinde çok daha aktif olarak kullanılması planlanmaktadır. Şu anda hidrojen yakıt konusunda elde edilen en önemli ilerleme İzlanda’da yaşanmaktadır. 1999 yılında, akaryakıt firması Shell ve otomobil firması Daimler-Chrysler ile İzlanda hükümeti arasında imzalanan anlaşma, İzlanda'yı hidrojen yakıtlı bir ülke haline getirmeyi amaçlamaktadır. Daimler-Chrysler İzlanda için, hidrojenle çalışan otobüs ve otomobiller üretirken, Shell de İzlanda genelinde hidrojen istasyonları açmayı planlamıştır. İzlanda'da elde edilecek muhtemel bir başarı, hidrojenli otomobillerde seri üretime geçilmesini son derece hızlandıracaktır.

Biyokütle Enerjisi



Biyokütle, yaşayan ya da yakın zamanda yaşamış canlılardan elde edilen fosilleşmemiş tüm biyolojik malzemenin genel adıdır. Biyokütle, bir enerji kaynağıdır ve endüstriyel anlamda biyokütle, bu biyolojik maddelerden yakıt elde edilmesi ya da diğer endüstriyel amaçlarla kullanılması ile ilgilidir. Yaygın olarak, biyoyakıt elde etmek amacı ile yetiştirilen bitkiler ile lif, ısı ve kimyasal elde etmek üzere kullanılan hayvansal ve bitkisel ürünleri ifade eder. Biyokütleler, bir yakıt olarak yakılabilen organik atıkları da içerir. Buna karşın, fosilleşmiş ve coğrafi etkilerle değişikliğe uğramış, kömürpetrol gibi organik maddeleri içermez. Genellikle kuru ağırlıkları ile ölçülürler.

Biyoyakıtlarbiyoetanolbiyobütanolbiyodizel ve biyogazlarla ilgilidir.

Biyokütle elde etmek üzere, şeker kamışışeker pancarımısırdallı darıarpaketen tohumu, ayçiçeğikolzasoya fasulyesi gibi pek çok değişik bitki yetiştirilebilir. Petrol bağımlılığı azaltma ve küresel ısınma ile mücadelede yenilenebilir yakıtların artan önemi nedeniyle biyokütle üretimi büyüyen bir endüstri haline gelmiştir.

Biyokütleler de, petrol ve kömür gibi, güneş enerjisinin depolanmış halidirler. Bitkiler güneş enerjisini fotosentez aracılığıyla tutarlar.

Biyoyakıtların içerisindeki karbon, bitkilerin havadaki karbondioksiti parçalaması sonucu elde edildiği için, biyoyakıtların yakılması, dünya atmosferinde net karbondioksit artışına neden olmaz. Bu nedenle, pek çok insan, atmosferdeki karbondioksit miktarının artışına engel olabilmek için, fosil yakıtlar yerine biyoyakıtların kullanılması gerektiği görüşünü savunmaktadırlar. Biyoyakıtlar, enerji dışında yapı malzemesi, geri dönüşümlü kâğıt ve plastik üretiminde de kullanılırlar.


Hidrolik Enerji




Hidroelektrik santrallar (HES) akan suyun gücünü elektriğe dönüştürürler. Akan su içindeki enerji miktarını suyun akış veya düşüş hızı tayin eder.

Büyük bir nehirde akan su büyük miktarda enerji taşımaktadır. Ya da su çok yüksek bir noktadan düşürüldüğünde de yine yüksek miktarda enerji elde edilir. Her iki yolla da kanal yada borular içine alınan su, türbinlere doğru akar, elektrik üretimi için pervane gibi kolları olan türbinlerin dönmesini sağlar. Türbinler jeneratörlere bağlıdır ve mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürürler.

Hidroelektrik santrallar;
- Yenilenebilir kaynak olan sudan enerji elde etmeleri,
- Sera gazı emisyonu yaratmamaları,
- İnşaatın yerli imkanlarla yapılabilmesi,
- Teknik ömrünün uzun olması ve yakıt giderlerinin olmaması,
- İşletme bakım giderlerinin düşük olması,
- İstihdam imkanı yaratmaları,
- Kırsal kesimlerde ekonomik ve sosyal yapıyı canlandırmaları yönünden en önemli yenilenebilir enerji kaynağıdır.
  1   2   3

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconTÜrk üNİversitelerinde insan kaynaklari yönetiMİ EĞİTİMİ: genel bir değerlendirme

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconİnsan Kaynakları Yönetiminin Özellikleri

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconDers notlari b ö L ü m 1 anayasa hukukunun biLGİ kaynaklari

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconİnsan kaynaklari ofiSİNİz dilinizden anlıyor, İşimizi biliyoruz

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconBİRİNCİ BÖLÜM: vakif sistemindeki değİŞİMİn siyasal ve iKTİsadi kaynaklari 4

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconDowAksa’nın yeni İnsan Kaynakları Direktörü Ayça Kut oldu

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconForbes Dergisi tarafından bugün dünyanın en değerli markası olarak...

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconKimse neden bahsettiğini tam olarak anlamasa da Slavoj Zizek dünyanın en ünlü filozofu

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları icon4. Dünyada Nükleer Enerji Kaynağı Olarak Toryuma Bakış Nasıldır

Özet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına katkı sağlayan kaynaklardır. Halk arasında enerji kaynakları olarak da bilinir. Enerji kaynakları iconSeyahat arama ve karşılaştırma sitesi momondo, dünyanın dört bir...


öykü




© 2000-2018
kişileri
o.ogren-sen.com