SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ


sayfa5/21
o.ogren-sen.com > Ekonomi > Evraklar
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

MOBBİNGİN BELİRTİLERİ


Mobbing süreci, kendisin, belirli davranışlarla gösterir. Bu davranışları, çalışanın mobbinge maruz kalıp kalmadığının anlaşılması konusunda kullanılabilecek belirtiler ya da göstergeler olarak da düşünebiliriz. İş ortamlarında en sıklıkla görülen mobbing davranışlarından bazıları:

    1. Mobbingin Davranışsal Belirtileri

    • Telefon, bilgisayar ve lamba gibi işyerinde bulunan kişiye ait eşyalar, birdenbire kaybolur veya bozulur. Yerine yenileri konulmaz.

    • Çalışma arkadaşları ile aralarında çıkan tartışmalar, her zamankinden daha fazla olmaya başlar.

    • Kişinin sigara kokusu ve dumandan rahatsız olduğunu bile bile yanındaki masaya çok sigara içen biri yerleştirilir.

    • Kişi, başkalarının ofisine girdiğinde konuşma hemen kesilir, konu değiştirilir.

    • Kişi, işle ilgili önemli gelişmeler ve haberlerin dışında bırakılır.

    • Kişinin arakasından çeşitli söylentiler çıkarılır; kulaktan kulağa fısıltılar yayılır.

    • Kendisine yetenek ve becerilerinin çok altında veya uzmanlık alanına girmeyen işler verilir.

    • Kişi her yaptığı işin ince ince gözlendiğini hisseder.

    • İşe geliş gidiş saatleri, telefon konuşmaları, çay ya da kahve molasında geçirdiği zaman ayrıntılı olarak kontrol edilir.

    • Kişi, diğerleri tarafından sürekli eleştirilir veya küçümsenir.

    • Kişi, sözlü veya yazılı taleplerine yanıt alamaz.

    • Kişi, iş arkadaşları veya üstleri tarafından kontrol dışı tepki göstermeye kışkırtılır.

    • Kişi, şirketin özel kutlamaları veya diğer sosyal etkinliklerine kasıtlı olarak çağırılmaz.

    • Kişinin dış görünüşü veya giyim tarzıyla alay edilir.

    • Kişinin işle ilgili tüm önerileri reddedilir.

    • Kendisinden daha alt düzeydeki görevlerde çalışanlardan daha düşük ücret alır. (Tınaz, 2006)

    1. Mobbingin Fizyolojik Belirtileri

  • Beyinle ilgili: Sıkıntı, panik atak, depresyon, yarım baş ağrısı, baş dönmesi, hafıza kaybı, dikkati toplayamama ve uykusuzluk,

  • Deriyle ilgili: Kaşınma, pullanma veya döküntü gibi deri hastalıkları,

  • Gözlerle ilgili: Ansızın göz kararması, görmede bulanıklık,

  • Boyun ve sırtla ilgili: Boyun kaslarında ve sırtta ağrı,

  • Kalple ilgili: hızlı ve düzensiz çarpıntılar, kalp krizi,

  • Eklemlerle ilgili: Titreme, terleme, bacaklarda halsizlik hissetme, kas ağrıları,

  • Sindirim sistemi ile ilgili: Yanma, ekşime, hazım zorluğu gibi mide rahatsızlıkları, ülser,

  • Solunum sistemi ile ilgili: Nefessiz kalma, nefes alamama gibi solunum sorunları,

  • Bağışıklık sistemi ile ilgili: Organizmanın savunma yapılarında zayıflama, hastalıklara çok çabuk yakalanabilme. (Tınaz, 2006)


  1. MOBBİNG SÜRECİ VE SENDROMU


    1. Bir Süreç Olarak Mobbing

Vurgulanması gereken nokta, mobbingin, zaman geçtikçe acı veren rahatsız edici davranışlar süreci olarak meydana geldiğidir. Sinsice başlar ama öyle hızla ilerler ki, geri dönülmez noktaya erişiverir. Olaylar, bir hortum gibi sarmal biçiminde hız kazanır.

Leymann, mobbing sürecinde, beş aşama belirlemiştir.

1. Aşama: Anlaşmazlık

Kritik bir olayla, bir anlaşmazlıkla, karakterize edilir. Henüz mobbing değildir fakat mobbing davranışına dönüşebilir. Küçük sözlü sataşmalarla iş ortamındaki 'ayağı kaydırılacak' kişinin dayanıklılığı test edilir.

2. Aşama: Saldırgan Eylemler.

Saldırgan eylemler ve psikolojik saldırılar, mobbing dinamiklerinin harekete geçtiğini gösterir. Eğer kurban pasif kalırsa sürekli sözlü taciz, hakkında dedikodu çıkarma, toplantılarda söz hakkı vermeme ya da azarlama yoluyla bastırılma gibi durumlara maruz kalır.

3.Aşama: Yönetimin Katılımı.

Tacizi uygulayan iş arkadaşlarıysa, 'mobbing' mağdurunun durumu bir üst kademeye iletilmesi ortamdan dışlanmasına neden olabilir. Yetkilerin kısıtlanması, saf dışı bırakmak için geliştirilen sistemli taktikler (en az altı ay süreyle) karamsarlığa ve hata üstüne hata yapmaya yol açarak iş veriminin düşmesine neden olur.

Sosyal iletişimin bozulması, yönetimle ve iş arkadaşlarıyla aranın bozulması depresyona girmeye neden olur. Yönetim, ikinci aşamada doğrudan yer almamışsa da, durumu yanlış yargılayarak, propagandadan etkilenir ve bu negatif döngüde işin içine girer.

4.Aşama: Zor veya Akıl Hastası Olarak Damgalanma.

Bu aşama önemlidir. Çünkü kurbanlar zor veya akıl hastası olarak damgalanırlar. Yönetimin yanlış yargısı ve sağlık uzmanları, bu negatif döngüyü hızlandırır. Psikolojik saldırı özellikle bayanlarda aktif veya pasif cinsel tacize kadar uzanabilir.

Ruhsal çöküntü, kendine güvensizlik, değerlerin yitirilmesi ve tahammülün kalmaması.

Hemen her zaman, bu aşamada oluşan davranışların sonunda, işten kovulma veya zorunlu istifa yer alır.

5.Aşama: İşine son verilme.

İşine son verilen birey, travma sonrası stres bozukluğunu yaşamaya başlar. Kovulmadan sonra, duygusal gerilim ve onu izleyen psikosomatik hastalıklar devam eder, hatta yoğunlaşır. (Davenport vd, 2003)

Örgüt, mobbingi görmezden geldiği, göz yumduğu, hatta kışkırttığı için, kurban, çok sayıda ve örgütsel gücü arkasına alan kişi karşısında, kendini, çaresiz görür ve mobbing süreci tamamlanmış olur. Üst yönetimin mobbingi görmezden gelmesi, hatta teşvik etmesi, sendromun büyümesine neden olabilir.

Çobanoğlu (2005) mobbing sürecini yedi aşama olarak tanımlamıştır. Bu süreçte çatışma belirtileri, çözümlenemeyen çatışma, yıldırma başlangıcı ve şiddeti, yıldırmanın ilerlemesi, devam etmesi ve işten ayrılma görülmektedir.

Şekil.1 Mobbing Süreci

http://www.egitisim.gen.tr/nalan_mobb_dosyalar/image003.gifKaynak: Çobanoğlu, 2005.

Heinz Leymann ise saldırı sürecini beş farklı gruba ayırmıştır (Horst, 1998)

  • Saldırı olasılığını bildirmek,

  • Sosyal ilişkilere saldırı,

  • Sosyal görünüşe saldırı,

  • İş ve sosyal tarzına saldırı,

  • Sağlığa saldırı.

Leymann mobbing sürecindeki durumları incelemiş ve tüm durumlarda aynı sürecin olduğunu tespit etmiştir. Bu süreç hem işyeri hem kişisel anlamda beş aşamadan meydana gelmektedir.

Tablo.2. İşyeri ve Kişisel Düzeyde Mobbing Sürecinde Yer Alan Aşamalar




İş Yeri Düzeyi

Kişisel Düzey

FAZ 1

Organizasyondaki çatışmalar Münferit ve kaba utandırıcı hareketler başlar.

İlk stres semptomları, uzlaştırma teklifleri, çatışmalar başlar.

FAZ 2

Mobbing ve psikolojik terör tek bir personele yoğunlaşır

Korku, endişe, izolasyon ve psikolojik hastalıklar devam eder ve artar.

FAZ 3

Yönetimin hatasından dolayı mobbing olayı devam eder

Kişi kendini çeker, tükenme başlar uzun süren hastalıklar ve isyanlar başlar.

FAZ 4

Mobbing mağduru üzerinde tıbbi ve psikolojik hatalı teşhisler konur, hukuksal işlem başlar.

Kendine güven iyice eksilir, stres sendromu oluşur, hastalık başlar.

FAZ 5

Meslekten çıkarılır. İşyerinde art arda iş konumu değiştirilir, erken emekli edilir veya istifa eder.

Depresyon, PTSD (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) stres sendromu intihar girişimi, kişisel hastalıklar obsesyonlar başlar.

Kaynak: Kasper Horst, Mobbing İnder Schule, AOL, Lichtenau, 1998:2

Tablo.2de de belirtildiği üzere mobbingin işyeri düzeyinde uygulanmasının kişisel düzeyde etkileri belirtilmiştir. Başlangıçta çatışmalarla başlayan mobbing sürecinde çalışanlarda ilk stres semptomları görülmeye başlar. Yani çalışanın psikolojisinin bozulduğunun ilk sinyalleri verilmeye başlamıştır. Giderek yoğunlaşan psikolojik terör kişide endişe ve kaygı yaratmaktadır. Mobbinge yönetim tarafından engel konmaması ve daha çok desteklenmesi sonucu kişinin güveni sarsılmaya başlar. Çünkü çalışan işletmesinden destek görememektedir. Hastalık ilerlemeye başladığında sahip çıkılmayan bireye yanlış teşhislerin konması hastalığın daha da ilerlemesine neden olur. Çalışan üzerinde yoğunlaşan baskı ve hatalı psikolojik teşhisler sonucu sosyal yaşamı olumsuz etkilenecek ve çalışan hayatı boyunca depresyon yaşayacaktır.

    1. Mobbingin Dereceleri

Bu süreçten her birey farklı etkilendiği için, etkilenme dereceleri de ciltteki yanıklara benzetilerek, öznel bir şekilde değerlendiriliyor.

Mobbingin derecelerini belirtmek için yapılan çalışmalarda bilimsel bir ölçek kullanılmamıştır. Bunun yerine görüşülen kişiler üzerinde değişik etkiler belirlemeye çalışılmıştır. Mobbing derecesini değişik etmenler belirler. Mobbingin şiddeti, süresi ve sıklığına ek olarak, kişilerin psikolojileri, yetişme şekilleri, geçmiş deneyimleri ve genel koşullar da göz önünde bulundurulmaktadır. Ölçek, insanların benzer deneyimlerden nasıl farklı etkilendiğini göstermektedir. (Davenport vd, 2003)

Birinci derece mobbing: Kişi direnmeye çalışır, erken aşamalarda kaçar veya ya aynı işyerinde ya farklı bir yerde tamamen rehabilite edilir.

İkinci derece mobbing: Kişi direnemez, kaçamaz, geçici veya uzun süren zihinsel ve/veya fiziksel rahatsızlıklar çeker ve işgücüne geri dönmekte zorlanır.

Üçüncü derece mobbing: Etkilenen kişi işgücüne geri dönemez. Fiziksel ve ruhsal zarar görme, rehabilitasyonla bile düzeltilebilecek durumda değildir. Yalnızca çok özel bir tedavi uygulamasının yararı olabilir.

Uzun süreli, geçici ya da sık sık gibi kavramlar kolay ölçülemez. Mobbingin şiddetinin tek ölçüsü, buna hedef olan kişinin öznel değerlendirmesidir. Birine mobbing gibi gelen, başka birine öyle gelmeyebilir.

Mobbing, zorba bir patron gibi tek bir nedene bağlanamayacak kadar karmaşıktır. Bunun, her biri kendi rolünü oynayan, diğerlerini etkileyen, birbirinin etkisini çoğaltan ve birbiri ile etkileşim içinde bulunan beş unsurdan oluştuğunu ileri sürülmektedir.

Bunlar; mobbingcilerin psikolojisi ve koşulları, organizasyonun kültürü ve yapısı, mobbing yapılanın koşulları, kişiliği ve psikolojisi, bir anlaşmazlık gibi tetikleyici bir neden ve toplumsal değer ve kurallar gibi kuruluş dışı etmenlerdir. Bu unsurlar ve aralarındaki etkileşim iyi bilinirse, çözüm üretmek için daha iyi bir donanımımız olur.

Araştırmamız psikoloji, sosyoloji, antropoloji, biyoloji ve işletme teorisi gibi çeşitli bilim dallarının kapsamına girmektedir (Davenport vd, 2003).

    1. Mobbing Sendromu

Mobbing oluştukça, çeşitli unsurlar etkileşime girer ve kişinin sağlığını ciddi olarak etkiler.

Mobbing sendromu, haksız suçlamalar, küçük düşürmeler, genel tacizler, duygusal eziyetler ve/veya terör uygulamak yoluyla bir kişiyi iş yerinden dışlamayı amaçlayan, kötü niyetli bir eylemdir.

Bu kişinin, yöneticileri, örgütü, üstleri, eşitleri veya astlarından birinin öbürlerini de, sistemli ve sıklıkla, mobbing benzeri davranışlara örgütleyerek kişiye karşı, cephe (çeteleşme) oluşturmasıdır.

Örgüt, bu davranışı görmezden geldiği, göz yumduğu, hatta kışkırttığı için, kurban, karşısında ki, çok sayıda ve güçlü kişi karşısında, kendini, çaresiz görür ve mobbing gerçekleşir. Sonuç, her zaman zarar görme; fiziksel veya zihinsel sıkıntı veya hastalık, sosyal sorunlar ve en çok da, işten çıkarılmadır.

3.4. Mobbing Sendromunu Etkileyen On Temel Etmen.

Mobbing sendromu, çeşitli bileşimlerle, sistemli ve sıklıkla gerçekleşen on ayırt edici etmen içermektedir.

  1. Çalışanların şerefi, doğruluğu, güvenilirliği ve mesleki yeterliğine saldırılar.

  2. Olumsuz, küçük düşürücü, yıldırıcı, taciz edici, kötü niyetli ve kontrol edici iletişim.

  3. Doğrudan veya dolaylı, gizli veya açıkça yapılması.

  4. Bir veya birkaç saldırgan tarafından yapılması "Akbabalık"

  5. Sürekli, birden fazla ve sistemli bir biçimde zaman içinde yapılması.

  6. Hatanın kurbandaymış gibi gösterilmesi.

  7. Kurbanın itibarını düşürmeye, kafasını karıştırmaya, yıldırmaya, yalıtmaya yönelik olması ve onu teslim almaya zorlaması.

  8. Kişiyi dışlama niyetiyle yapılması.

  9. İş yerinden ayrılmayı kurbanın tercihiymiş gibi göstermesi.

  10. Şirket yönetimi tarafından anlaşılmaması, yanlış yorumlanması, görmezden gelinmesi, hoş görülmesi, teşvik edilmesi ve hatta kışkırtılması.(Davenport vd, 2003)
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

Benzer:

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconSağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : 23642684 Konu : Sağlık Raporlarının Düzenlenmesi Hk

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconSosyal güvenlik kurumu özel sağlik hizmeti sunucularindan sağlik hizmeti satin alim sözleşmesi

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ icon*Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu, Şırnak Üniversitesi, Şırnak

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconMİLLÎ EĞİTİm bakanliği ortaöĞretim kurumlari yönetmeliĞİ

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconMİLLİ EĞİTİm bakanliğI İLKÖĞretim kurumlari yönetmeliĞİ

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconMİLLÎ EĞİTİm bakanliği ortaöĞretim kurumlari yönetmeliĞİ

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconMİLLÎ EĞİTİm bakanliğI İLKÖĞretim ve orta öĞretim kurumlari sosyal etkiNLİkler yönetmeliĞİ

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconEĞİTİm teknolojileri genel müDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim...

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconYÜkseköĞretiM Üst kuruluşlari ile yükseköĞretim kurumlari personeli...

SAĞlik kurumlari iŞletmeciLİĞİ iconKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 26 Mart, 2007...


öykü




© 2000-2018
kişileri
o.ogren-sen.com