ÖNSÖz ve teşekküR


sayfa6/8
o.ogren-sen.com > Tıp > Evraklar
1   2   3   4   5   6   7   8

5.1.Mekansal Veritabanı Yönetim Sistemleri



Mekansal Veritabanı Yönetim Sistemleri denince akla ilk gelen terim ise GIS’dır. Dilimize ise CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) olarak çevrilmektedir. Coğrafi Bilgi Sistemleri; konuma dayalı gözlemlerle elde edilen grafik ve grafik-olmayan bilgilerin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bütünlük içerisinde gerçekleştiren bir bilgi sistemidir. Coğrafik bilgileri dijital bir yapıya oturtarak bilgisayarda yardımcı araçlar ile veritabanımızda bu verileri saklayabilmemiz, düzenleyebilmemiz coğrafi bilgi sistemleri sayesinde gerçekleşir. Kullanım alanları arasında ise; bilimsel araştırmalar, kaynak yönetimi, altyapılar, peyzaj mimarlığı, kentsel planlama, kartografya, kriminoloji, coğrafi tarih, lojistik, maden haritalama, haritacılık, meteoroloji, tarımsal araştırmalar, trafik izleme – araç takip sistemleri, arama kurtarma gibi alanlar bulunmaktadır[3].

MVTYS programlarından bazıları şunlardır;
Oracle Spatial
Oracle Spatial en genel anlamda Oracle veritabanına mekansal yetenekler ilave eden bir Oracle opsiyonudur. Daha teknik bir tanımla, çok boyutlu verilerin veya nokta, çizgi, poligon gibi coğrafi şekillerin Oracle veritabanında saklanması, sorgulanması, update edilmesi gibi işlemlerin yapılabilmesini sağlayan; özel bir SQL şeması ve özel SQL fonksiyonlarını içeren Oracle opsiyonudur. Temelde 4 bileşenden oluşur:


  • MDSYS isimli ve geometrik veri tiplerinin saklanması, syntax’I ve tanımlarını öngören Oracle şeması.

  • Mekansal indexleme

  • Komşuluk ve yakınlık analizi, kesişme, içerme vb. mekansal sorguların

  • yapılabilmesini sağlayan özel coğrafi fonksiyonlar.

  • Yönetimsel araçlar


PostGIS
Coğrafi nesneler için PostgreSQL’e destek veren açık kaynaklı bir yazılımdır.

PostgreSQL’ e mekansal veri tabanı olma özelliği katan bir eklentidir[4].

6.ORACLE SPATIAL KURULUMU

6.1.Oracle Spatial Teknolojisi Nedir?



Spatial özelliğini açıklayabilmek için önce Oracle teknolojisinin ne olduğuna bakmak gerekli. Oracle 1977 yılında Kaliforniya, ABD’de kurulmuş olan, Microsoft’un ardından dünyanın en büyük ikinci yazılım şirketidir. Oracle; ilişkisel bir veritabanı yönetim sistemidir. Oracle’ın özelliklerinden bazıları; büyük miktarda veri tutabilmesi ve verilerin depolandığı alanları ayarlama imkanı verebilmesi, aynı anda çok sayıda kullanıcıya hizmet verebilmesi, işletim sistemi, veri erişim dilleri ve ağ iletişim protokolleri standartlarıyla uyumlu olması, yetkisiz erişimleri engelleme ve kontrol edebilme imkanı sağlamasıdır[5].
Spatial seçeneği ise Oracle Enterprise Edition sürümü ile birlikte gelmektedir. Standart

Edition’da Locator adlı, sadece temel mekansal fonksiyonalite sağlayan ve Spatial’ın “alt” versiyonu diyebileceğimiz bir opsiyon mevcuttur. Kompleks GIS projelerinde Locator muhtemelen yetersiz kalacağı için büyük projelerde Spatial’ı kullanmak daha doğru olacaktır. Enterprise sürümü ile gelen SqlDeveloper kullanılarak sorgular çalıştırılabilir. Ve spatial sorguların görselliği için ise aynı program üzerindeki MapView ve GeoRaptor eklentileri kullanılmaktadır.

6.2.OracleSpatial Kurulumu

7.3.2.1 Oracle 11g R2 Kurulumu



Kurulum aşamalarına geçmeden önce işletim sistemi olarak Windows 7 64 bit kullandığımızı tekrar edelim.http://www.oracle.com/technetwork/database/enterprise-edition/downloads/index.html?ssSourceSiteId=ocomen adresine giderek

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/oracle_download.png?w=595

Şekil 3.1.Oracle download

Microsoft Windows x64’a ait iki dosyayı bilgisayarımıza indiriyoruz. İndirip aynı klasör içine çıkardığımızda aşağıdaki gibi dosyalar gelmelidir;

http://3.bp.blogspot.com/-rsh2fjskd_k/tbnobcv_m-i/aaaaaaaaaew/bx4y3aklxhu/s1600/1.jpg

Şekil3.2.Oracle dosyalar
Ve setup’a tıklayarak Oracle kurulumuna başlıyoruz.

http://3.bp.blogspot.com/-f9tv6fe6xi8/tbnobmuc9ii/aaaaaaaaae0/to_gt8cd0vm/s1600/2.jpg

Şekil 3.3.Oracle kurulum e-mail

Şekil 6’da gösterildiği üzere karşımıza gelen ilk ekranda “My Oracle Support” sistemine e –mail adresimizi kayıt etmek isteyip istemediğimiz soruluyor. İstemiyorsak hiçbir alana dokunmadan “İleri” diyoruz.

http://3.bp.blogspot.com/-r_kbvz9md4a/tbnocqqtd0i/aaaaaaaaae4/wg86wythjey/s1600/3.jpg

Şekil 3.4.Oracle kurulum e-mail sorgulama
“Geçerli bir e-mail adresi girmediniz.” uyarısına evet diyerek devam ediyoruz.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/4.png?w=595

Şekil 3.5.Oracle kurulum create database
Şekil 8’de karşımıza 3 seçenek geliyor. Biz örnek “orcl” veritabanının da kurulmasını istediğimiz için ilk seçeneği seçiyoruz. Fakat örnek veritabanının kurulmasını istemezsek “install database software only” diyerek “ileri” diyoruz.

http://4.bp.blogspot.com/-pyegruqq6e4/tbnodklsjti/aaaaaaaaafa/lxet3lpd-fm/s1600/5.jpg

Şekil 3.6.Oracle kurulum desktop class
Gelen ekrandan “Desktop Class” ı seçiyoruz. Ve devam ediyoruz.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/6.png?w=595

Şekil 3.7.Oracle kurulum şifre belirleme
Şekil 10’da ise “administrative password” ve “confirm password” alanları hariç diğer alanlar dolu olarak karşımıza geliyor. Oracle’ın kurulacağı dizini değiştirmek istersek üstteki kısımdan değiştirebiliriz. Değiştirmek istemezsek ise; sadece password belirlememiz yeterli.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/7.png?w=595

Şekil 3.8.Oracle kurulum gereksinimi kontrolü
Kurulum için istenen gereksinimler (harddiskte yeterli boş alan, sistem gereksinimleri vb.) kontrol ediliyor.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/8.png?w=595

Şekil 3.9.Oracle kurulum bilgiler

Kontrol işlemi bittikten sonra kurulum sırasında vermiş olduğumuz bilgiler ( Oracle’ın hangi dizine kurulacağı, örnek veritabanına ait sistem bilgileri vb. ) karşımıza geliyor.“Bitir” diyerek yükleme aşamasına geçiyoruz.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/9.png?w=595

Şekil 3.10.Oracle kurulum yükleme
Kurulum başlıyor.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/10.png?w=595

Şekil 3.11.Oracle kurulum güvenlik duvarı izni

Kurulum belli bir aşamaya geldiğinde güvenlik duvarından Oracle için erişime izin vermemiz isteniyor. “Allow access” diyerek devam ediyoruz.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/11.png?w=595

Şekil 3.12.Oracle kurulum orcl veritabanı
Oracle kurulumu tamamlandıktan sonra otomatik olarak “orcl” veritabanının kurulmasına geçiliyor.

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/12.png?w=595

Şekil 3.13.Oracle kurulum orcl kurulumunun tamamlanması
“orcl” veritabanının kurulumu tamamlandı. Bazı uyarılar ve “orcl” veritabanımıza ait bilgiler ( adı, kurulduğu dizin ) ekrana geliyor[6].

http://dilekylmzr.files.wordpress.com/2010/11/13.png?w=595

Şekil 3.14.Oracle kurulumunun tamamlanması
Kurulumun tamamlandığına dair ekranda “kapat diyerek Oracle kurulumumuzu tamamlamış oluyoruz.

8.3.2.2 Spatial Bir Veritabanı Oluşturma



Oracle kurulumu tamamlandıktan sonra Oracle’a ait programların Başlat’taki görünümü aşağıdaki gibi olmalıdır;

c:\users\metin\desktop\başlat.png

Şekil 3.15. Başlat görünümü
Spatial bir veritabanı oluşturmak için ise Şekil 18’de de görülen “Database Configuration Assistant”ı kullanıyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\1.png

Şekil 3.16.database configuration assistance
Karşımıza gelen ilk ekrana “next” diyerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\2.png

Şekil 3.17.DCA veritabanı oluşturma

“Create a database” diyoruz.
c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\3.png

Şekil 3.18.DCA custom database
Şekil 21’de yer alan ekranda karşımıza 3 seçenek geliyor. Biz mekansal veritabanı oluşturacağımız için 2.seçenek olan “Custom Database”i seçiyoruz. Eğer normal bir veritabanı yaratmak isteseydik 1.seçeneği, datawarehouse ise de 3.seçeneği seçmemiz gerekecekti.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\4.png

Şekil 3.19.DCA veritabanı adı
Veritabanımıza isim veriyoruz. SID ( system indetifier ) da otomatik olarak veritabanımızla aynı isimde oluyor.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\5.png

Şekil 3.20.DCA enterprise manager

Şekil 23’te veritabanımızı konfigüre etmek için Enterprise Manager mi yoksa başka bir yönetim aracı mı kullanacağımız soruluyor. “Configure Enterprise Manager” diyerek “Automatic Maintenance Tasks” sekmesine geçiyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\6.png

Şekil 3.21.DCA otomatik bakım
Şekil 24’te “enable automatic maintenance tasks” diyerek otomatik olarak bakım yapılmasına izini veriyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\7.png

Şekil 3.22.DCA şifre belirleme
Şekil 25’te gördüğümüz ekranda karşımıza iki seçenek geliyor. Bu seçeneklerin ilkinde veritabanlarımız için önceden oluşturulmuş olan “SYS, SYSTEM, DBSNMP ve SYSMAN” kullanıcıları için ayrı ayrı şifre belirleyebiliyoruz. İkinci seçenek de ise bu kullanıcıların hepsi için tek bir şifre belirleyebiliyoruz. Biz 2.seçeneği seçerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\8.png

Şekil 3.23.DCA şifre uygunluğu
Gireceğimiz şifrenin en az 8 karakterli ve içinde en az bir büyük harf, bir küçük harf ve bir de sayı olması isteniyor. Fakat aksi durumdaki şifreler de kabul ediliyor. Evet diyerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\9.png

Şekil 3.24.DCA file location
Next diyerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\10.png

Şekil 3.25.DCA yedekleme
Bu kısımda yedekleme için 2 seçenek karşımıza geliyor. “Specify flash recovery area” seçeneğinde yedekleme dizini ve yedekleme alanı boyutunu seçebiliyoruz. Eğer verilerimizin tümüyle arşivlenmesini istersek ise “Enable Archiving” seçeneğini seçiyoruz.

Biz yedekleme istediğimiz için 1.seçeneği seçip dizin ve boyuta dokunmadan devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\11.png

Şekil 3.26.DCA bileşenler
Bu ekranda veritabanı türlerinin bileşenleri görüntüleniyor. Next diyerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\12.png

Şekil 3.27.DCA script
Custom Scripts sekmesini de “no scripts to run” olarak ayarlayarak devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\13.png

Şekil 3.28.DCA hafıza miktarını belirleme
Bu kısımda ne kadar hafıza kullanılacağını belirliyoruz. İstersek “use automatic memory management” seçeneğini işaretleyerek hafızanın otomatik olarak belirlenmesini sağlıyoruz. İstersek de sabit bir miktarı seçiyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\14.png

Şekil 3.29.DCA sizing
Sizing sekmesini next diyerek geçiyoruz. Miktarlarda herhangi bir değişiklik yapmıyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\15.png

Şekil 3.30.DCA character sets
Character Sets sekmesi ilk karşımıza geldiğinde “use the default” seçeneği işaretli olarak geliyor. Fakat bu seçeneği seçtiğimizde, veritabanının herhangi bir kısmında kullanacağımız ( veritabanı adı, sorgular vb. ) yazılarda yabancı alfabelere ait harfleri kullanmaya çalıştığımızda hata alırız. Bu yüzden 2.seçenek olan “Use Unicode” diyerek

çoklu dil desteği verilmesini sağlıyoruz. Bunu seçtiğimizde İngilizce, Türkçe vb. harfleri isimlendirmede veya sorgularda kullanabiliriz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\16.png

Şekil 3.31.DCA connection mode
“Dedicated Server Mode” seçeneğini seçerek devam ediyoruz.
c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\17.png

Şekil 3.32.DCA database storage

Database Storage ekranında veritabanı saklama ile ilgili olarak bilgilendiriliyoruz. İstersek sol tarafta yer alan seçeneklerden birini seçip ( tablespaces, datafiles, redo log groups ) inceleyebiliriz. Next diyerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\18.png

Şekil 3.33.DCA create database





Veritabanı oluşturacağımız için şekil 36’da karşımıza gelen ekranda “create a database” seçeneğini seçerek devam ediyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\19.png

Şekil 3.34.DCA create database – özet

Veritabanımıza ait bilgiler görüntüleniyor. İstersek bir HTML belgesi olarak bilgisayarımıza kaydedebiliyoruz.
c:\users\metin\desktop\oracle veritabanı oluşturma\20.png

Şekil 3.35.DCA kurulum başlangıç
Veritabanımız kuruluyor. Bilgisayarımızın donanım ve yazılım gücüne bağlı olarak kurulum süresi 1 saati bulabilmektedir.

c:\users\metin\desktop\oracle\kayit.png

Şekil 3.36.DCA kurulum bitiş
Veritabanımız kuruldu. Fakat zaman zaman bu ekran gelmeden önce kurulumun tamamlanmasına yakın, bir hata oluşabilmektedir.
c:\users\metin\desktop\oracle\hata.png

Şekil 3.37.DCA hata
Bu hatanın bize anlatmak istediği şudur;

  1. Oracle ile ilgili servis’leri kontrol edin. Başlatılmamış veya disabled durumda olan servisler’lar olabilir.

c:\users\metin\desktop\services.png
Şekil 3.38.Listener durumları
Ekranda görüldüğü üzere Oracle ile ilgili servisleri kontrol edip şekildeki durumlara (status) getirmemiz gerekmektedir. ( Servisleri açabilmek için Başlat’ta “services.msc” yazmamız gerekmektedir. )

  1. Listener’ları düzeltmemize rağmen sorun hala devam ediyor olabilir. Bu durumda Enterprise Manager ile ilgili problem vardır. Enterprise Manager ise veritabanı ve kullanıcılarımıza ait bilgilerinbrowser’da görüntülenmesi ve bazı tanımlamaların browser’da yapılmasıdır.

c:\users\metin\desktop\oracle\oracledatabasebrowser.png

Şekil 3.39.Enterprise manager
Hatadan sonra “OK” diyerek hatalı kurulumu tamamlıyoruz. https://localhost:1158/em adresine giderek Oracle Enterprise Manager’i açıyoruz. Karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran geliyor.

c:\users\metin\desktop\tolga22.png

Şekil 3.40.Enterprise manager giriş
Bu ekranda kullanıcı adı olarak “system” , şifre olarak da veritabanı yaratırken belirttiğimiz şifreyi yazarak sisteme giriş yapıyoruz.

c:\users\metin\desktop\oracle\oracledatabasebrowser.png

Şekil 3.41.Enterprise manager ekranı
Karşımıza gelen ekranda 3 okun renginin de kırmızı ve aşağı yönlü olması veritabanının hatalı olduğunu gösteriyor. Bu durumda Enterprise Manager’dan da user oluşturamayacağımız için Başlat’taki Oracle programları arasından “SQLPLUS”ı açıyoruz. Ve kullanıcı adı ile şifre soruyor. “system” kullanıcı adı ve veritabanı oluştururken kullandığımız şifre ile giriş yapıyoruz. Amacımız; kullanıcı oluşturmak.

Önce;
CREATE TABLESPACE veri_tablespace

DATAFILE 'D:\data\metin_data_01.dat' SIZE 500K REUSE

AUTOEXTEND ON NEXT 500K MAXSIZE 500M;
komutunu yazarak tablespace oluşturuyoruz. Dizini ve maksimum boyutu da belirliyoruz tabi. Daha sonra;
CREATE USER kullaniciadiniz IDENTIFIED BY veritabaniolustururkenyazdiginizsifre

DEFAULT TABLESPACE veri_tablespace

TEMPORARY TABLESPACE temp

QUOTA UNLIMITED ON veri_tablespace;
komutuyla kullanıcımızı oluşturmuş oluyoruz.
1   2   3   4   5   6   7   8


öykü




© 2000-2018
kişileri
o.ogren-sen.com