Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi


sayfa1/10
o.ogren-sen.com > öykü > Evraklar
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
ÜNİTE I: BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
KONU1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi


**Selanik Osmanlı Devleti nin Rumeli’deki önemli bir ticaret merkezi olan kentiydi. Avrupa’ya ve İstanbul’a demir yolu ile bağlı olan nadir bir Osmanlı kenti idi.Bu durum kente bir canlılık, zenginlik ve bilgi alış verişi sağlamıştır.

**Selanik ayrıca bir çok dinden ve milletten insanları barındırıyordu.Türklerin çoğunluğu oluşturmakla beraber şehirde Rum, Bulgar, Sırp, Ermenililer yaşıyordu.Bu durum şehirde çok zengin bir kültürel hayata neden oluyordu.

**Fransız ihtilaline kadar barış içinde bir kent iken Fransız İhtilalinin çıkardığı Milliyetçilik akımları sonucu balkanlar karışmış, Balkan ulusları bağımsız olmaya çalışmıştır.Bu durumdan Selanik’te etkilenmiş ve kentte kargaşa ortamı hüküm sürmeye başlamıştır.
Peki Selanik Kentinde doğmanın ne gibi avantajları vardı?


1.Öncelikle diğer Osmanlı kentlerine göre oldukça zengin bir kentti.Maddi durumu iyiydi
2.Bir çok milletten ve dinden insanlar yaşadığı için Kültür zenginliği vardı.Atatürk böylece her çeşit milleti tanımış ve bilgi sahibi olmuştur.
3.Ticaret yolu ve demir yolu üzerinde olmasından dolayı hızlı bilgi alış verişinin olduğu İstanbul’da ve Avrupa’da olan olaylardan anında haberlerin ulaştığı bir kent olması
4.Özgürce düşüncelerin ifade edildiği eğitim imkanlarının üst düzeyde olduğu, çağdaş eğitim sistemin olduğu nadir Osmanlı kentiydi.

Osmanlı Devletini Çöküntüden Kurtarmak İçin Ortaya Atılan Fikir Akımları
1-OSMANLICILIK:

Osmanlıcılık fikrine göre ırk ve din ayrımı gözetilmeksizin herkes Osmanlı vatandaşı sayılacaktır. Fakat balkan savaşlarında balkan devletlerin bağımsız olmak istemesi ve diğer ulusların Osmanlı Devletinde ayrılmak istemesi nedeni ile bu fikir başarısız olmuştur.

2-İSLAMCILIK(ÜMMETCİLİK):

İslamcılık fikrine göre sadece Müslüman halkı devletin çatısı altında tutmaktır.Bu da 1. dünya savaşında Müslüman Arapların Osmanlıya saldırması ile başarısız oldu.

3-TÜRKÇÜLÜK:

Bütün Türkleri tek bir devlet ve bayrak altında toplamak isteyen düşünce akımıdır

4-BATICILIK:

Devletin ancak batılılaşmak yoluyla kurtulabileceğini ve bunun için çeşitli alanlarda ıslahatlar yapılması gerektiğini savunmuştur

Mustafa Kemal’in Okul Hayatı
1- Mahalle Mektebi ( Selanik)

2- Şemsi Efendi İlkokulu ( Selanik )

3- Selanik Mülkiye Rüştiyesi(kısa bir süre devam etmiştir)

4-Selanik Askeri Rüştiyesi (ortaokul)

5- Manastır Askeri İdadisi (lise)

6- İstanbul Harp Okulu (yüksekokul)

7- İstanbul Harp Akademisi (yüksekokul)


NOT: Selanik Askeri Rüştiyesinde Kemal adını bu okuldaki matematik öğretmeni vermiştir

NOT: Manastır Askeri İdadisi’nde (lise) ülke sorunları, vatan ve millet sevgisi, milliyetçilik, bağımsızlık gibi düşünceleri gelişmiştir.

NOT: Manastır Askeri idadisindeki yıllarında öğretmenlerinin ilgisi nedeniyle tarihe ve edebiyata büyük ilgi duydu.

Dönemin aydınları olan Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp, Namık Kemal gibi kişilerden(Türk milliyetçiliği,vatanseverlik fikirleri) etkilenmiştir. Fransız düşünürlerinden de etkilendi.
NOT: Osmanlı devletinde devlet okulları, azınlık okulları, dini eğitim veren okullar, medreseler ve modern okulların olması Osmanlı eğitim sisteminin birlik içinde olmadığı yani eğitimde birlik olmadığını bu durumun kültürel ve eğitim farklılıklarına yol açmasına neden olmuştur.
KONU2: Mustafa Kemal’in Askerlik Hayatı ve kişilik özellikleri
** 1905 yılında Harp Akademisinden “Kurmay yüzbaşı” olarak mezun oldu.İlk görev yeri Şam (SURİYE) 5. Ordu komutanlığıdır. **Şam’da “Vatan ve Hürriyet Cemiyeti” ni kurarak ülke meseleleri konusunda fikirlerini yaydı.
**31 MART OLAYI: bastıran Hareket Ordusunda M.Kemal Kurmay subaylık yaptı. 31 Mart Olayı Mustafa Kemal’in tarih sahnesinde göründüğü ilk yerdir. Bu olay M. Kemal’in yenilikçi fikirlere sahip olduğunu göstermektedir.
**TRABLUSGARP SAVAŞI: Derne ve Tobruk’u İtalyanlara karşı yerel halk ile birlikte savaşmıştır. Yerel halkı örgütlemesi teşkilatçılık özelliğinin ne kadar iyi olduğunu gösterir.

Gönüllü olarak gizli gitmiştir.(vatan sevgisi) Elindeki imkanlarla en iyisini yapma becerisini göstermiştir.

***Mustafa Kemal ilk askeri başarısını Trablusgarp’ta kazanmıştır.

**BALKAN SAVAŞLARI: Çanakkale Gelibolu’da görev aldı. Bu görevi, daha sonra görev yapacağı Çanakkale Savaşında bölgeyi tanıyarak başarılı olmasını sağladı.
**ÇANAKKALE CEPHESİ: Mustafa Kemal’in bu cephedeki düşmanın saldıracağı yeri önceden bilmesi iLERi GÖRÜŞLÜLÜĞÜNÜ, az bir kuvvetle düşmanı püskürtmesi ve cephane sıkıntısında sadece süngü ile hücum yaptırması ve askerlerini “Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum” emri vererek cesaretlendirmesi O’nun ASKERi DEHA’ya sahip olduğunu gösterir. (ÇOK ÖNEMLi!!!) Çanakkale cephesindeki askeri başarıları Mustafa Kemal’in tanınmasını, ön plana çıkmasını ve lider olmasını sağlamıştır . Kurtuluş Savaşı’nda lider olarak kabul edilmesine neden oldu.
**KAFKASYA CEPHESİ: Ruslardan Muş ve Bitlis’i almıştır.(Disiplinli ve üstün çabası özellikleri ön plana çıkmıştır.)
**SURİYE CEPHESİ: Yıldırım orduları komutanı olarak görev yapan M. Kemal Alman komutanının taarruz emrini beğenmeyerek buradaki görevinden istifa etmiştir.( Kararlılığı, açık sözlülüğü ortaya çıkmıştır.)
**KURTULUŞ SAVAŞI: Samsuna çıkarak milli mücadeleyi başlatmıştır. SAKARYA SAVAŞI VE BÜYÜK TARRUZ SAVAŞALRINDA Başkomutanlık yaparak ülkeyi işgallerden kurtarmıştır.(LİDERLİK , BİRLEŞTİRİCİ VE BÜTÜNLEŞTİRİCİ GÜCÜ öN PLANA ÇIKMIŞTIR.

Atatürk’ün Çeşitli Özellikleri Ve Yönleri:
İDEALİSTLİĞİ: Hedeflerine ulaşmak için yılmadan çalışmaktır. Hedeflerinden vazgeçmemektir. M. Kemal’in en büyük hedefi milletine yararlı olmaktı. Bunu: “Hizmet edenler namus vazifelerini ifa etmiş olmaktan başka bir şey yapmamışlardır.” diyerek belirtmiştir.
VATANSEVERLİĞİ: Ulusu için her şeyi yapmasıdır. “Ben icap ettiği zaman en büyük hediyem olmak üzere canımı vereceğim.” Sözü buna örnektir.

BİRLEŞTİRİCİ, BÜTÜNLEŞTİRİCİ GÜCÜ : Erzurum ve Sivas kongrelerini yapması, milli cemiyetleri tek bir çatı altında toplaması, Kurtuluş savaşını yönetmesi.

İLERİ GÖRÜŞLÜLÜĞÜ: Geleceği doğru tahmin etmektir. İstanbul’da İtilaf donanmalarını görünce : “ Geldikleri gibi giderler.” Demesi buna örnektir.

ÇOK YÖNLÜLÜĞÜ: Değişik alanlarda bilgili ve etkili olmasıdır. M. Kemal iyi bir asker olduğu gibi iyi yönetici ve hukuk adamıdır.

MANTIKLILIĞI: Yaptığı işlerde mantık kurallarına uymasıdır. Büyük ve gereksiz hayallere kapılmamaktır.

GURURA VE ÜMİTSİZLİĞE YER VERMEMESİ: Yaptıkları işlerle gururlanmaz. Kurtuluş Savaşını kazandığında “Savaşı Türk Milleti kazanmıştır.” demiştir. Zor durumlarda asla ümitsizliğe kapılmamıştır.

HAKİKATİ ARAMA GÜCÜ: Gerçekleri araştırmasıdır.

YARATICI ZİHNİYETİ: Yeni fikirler ortaya koyabilmesidir.

İNKILAPÇIDIR: yenilikçi olması, yeni fikirlere sahip olması

BARIŞÇI OLMASI. “Yurtta sulh. Cihanda sulh” sözü

AKIL VE BİLİME ÖNEM VERMESİ: Atatürk akıl ve bilime her zaman öncelik vermiştir. “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” demiştir.
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN ESERLERİ :

Mustafa Kemal Atatürk’ün bizlere bıraktığı en büyük eser Türkiye Cumhuriyeti’dir. Bunun yanında yazılı eserleri de vardır. Bunlar :

1- Nutuk ( 1919-1927 yılları arasındaki olayları anlattığı eseridir )

  1. Vatandaş İçin Medeni Bilgiler

  2. Geometri kitabı


KONU3: DÖRT ŞEHİR VE MUSTAFA KEMAL
SELANİK (Yunanistan):


Avrupa ile Anadolu arasında demiryolu ağına ve limana sahipti.Bu yüzden ticaret hayatı oldukça canlı idi.Çeşitli din ve millete sahip insanlar bir kültür zenginliği ile hep beraber yaşıyorlardı. Avrupa’nın her türlü imkanlarından yararlanılıyordu.Bu da Atatürkün fikir hayatının gelişmesine çeşitli kültürdeki insanları tanımasına ve özgür bir ortamda özgürce düşünerek yetişmesine neden olmuştur.Atatürk Selanike göreve geldiğinde İttihat ve terakki cemiyetine katılmıştı.Bu cemiyetin amacı Meşrutiyeti tekrar ilan ettirmekti.başarılı olunmuş fakat Atatürk halka daha fazla özgürlüğün tanınmasından yanaydı fakat görüşleri İttihat ve Terakki cemiyetinin ileri gelenleri ile görüşleri uyuşmadı. Bunu yanında Atatürk Ordunun siyasete karışmasını istemediğinden dolayı bu teşkilattan ayrılmış ve daha fazla askerlik mesleğine sarılmıştır. Atatürkün çocukluğu, ilk ve ortaokul yılları Selanik’te geçti.

MANASTIR (Makedonya):


Atatürk bu şehirde okul hayatı boyunca(lise) tarih konularına merak salmış ve Milli duyguları gelişmişti.Mehmet emin Yurdakul Namık Kemal ve Tarih öğretmeni Mustafa Kemal’i milli duygular bakımından son derece etkilemiş ve vatansever olmuştur.

1897’de başlayan Türk-Yunan savaşı Mustafa Kemal‟i çok etkiledi. Bu savaşı Türkler kazanmasına rağmen masa başındaki görüşmelerle kaybetmiştir. Bu durum başarının sadece savaşı kazanmak olmadığını diplomatik başarının ne kadar önemli olduğunu anlamıştır. ÖNEMLİ:

Manastır’da vatanseverlik, türkçülük duyguları pekişti, fikri altyapısı oluştu, ilk kez ülke sorunlarına ilgi duydu.

Askeri lisedeyken Mustafa Kemal, Türk tarihi ve kültürü ile ilgili çokça kitap okudu ve tarihi bilinci gelişti.

SOFYA ( Bulgaristan)
Sofya ataşesi(elçi) olarak Mustafa Kemal burada görev yapmaya başladı. Sofya da o zamanlar sosyal hayatı çok canlı idi.Burada Avrupa’nın üst düzey siyasetçileri ve yetkilileri ile yakından yüz yüze görüşme imkanı buldu.Böylece diplomasi alanında tecrübe kazandı.

Bulgaristan’da yaşayan Türkler hakkında yakından bilgi almış ve onların haklarını savunmuştur.(türk milliyetçiliği fikri) Bulgar meclisinin işleyişi hakkında fikir edinmiştir
Diplomasi: Dış politikada sorunların barışçıl yöntemlerle ve müzakereler yoluyla çözülmesini ifade etmektedir. Örnek: Barış antlaşmaları, yabancı devletlerle kurulan iyi ilişkiler.
İSTANBUL



Mustafa Kemal İstanbul’da yani Osmanlının başkentinde siyasi partileri İstanbul’u memleketin içinde bulunduğu ortamı daha bir iyi kavramıştır.Siyasilerle bilgi alış verişinde bulunmuş gizli dergiler, gazeteler çıkarmış Osmanlı devletini yakından tanımaya başlamıştır. Bu dönemde dünyadan haberdar olmak ve Fransızcasını geliştirmek için Fransızca eğitim aldı ve Fransız yazarlarını takip etti. Okuduğu eserler sayesinde akılcı ve bilimi temel alan gerçekçi bir fikir yapısı oluştu.( İnkılâplarının ve ilkelerinin temelini oluşturan altyapı)



NOT: Bu 4 şehir Mustafa kemal fikir hayatının şekillenmesinde etkili olmuştur.

Lider Mustafa kemal:


Mustafa kemal her katıldığı teşkilatta ve toplantılarda hep lider olmuştur.

*Şam ‘da Vatan ve Hürriyet cemiyeti kurması,
*Trablusgarp ,Kafkas Çanakkale cephesindeki savaşlara katılması
*Erzurum ve Sivas kongrelerinde başkanlık yapması,
*Sakarya ve Büyük taarruz savaşlarında orduya başkomutanlık yapması

onun lider vasıflar taşıdığının göstergesidir.

II.ÜNİTE

Milli Uyanış: Yurdumuzun İşgaline Tepkiler
1. Dünya Savaşında Osmanlı Devleti
I. Dünya Savaşı’ndan Önce Osmanlı Devleti’nin Durumu

  • Osmanlı Devleti 18. yüzyıldan itibaren Avrupa’daki bilim ve teknik alanında yapılan yenilikleri takip edemedi.

  • Fransız İhtilali’nden sonra yayılan milliyetçilik akımından Osmanlı Devleti olumsuz etkilendi. Osmanlı yönetimindeki milletler ayaklanmaya başladı.

  • Batılı Devletler, Osmanlı Devleti’nin topraklarını sömürge haline getirmek istediler.

  • Kapitülasyonlar(yabancı devletlere verilen ayrıcalıklar) nedeniyle Osmanlı ekonomisi zor durumdaydı.

  • Osmanlı Devleti Avrupa devletlerinin açık pazarı haline geldi. Sanayisi gelişemedi.

  • Osmanlı Devleti, ekonomisini düzeltmek için Avrupa’dan borç para aldı. Borçlarını ödeyemeyince Avrupalı devletler Duyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) kurarak gelir kaynaklarına el koydular.


Birinci Dünya Savaşı’na Katılan Devletlerin Osmanlı Devleti İle İlgili Planları:
ALMANYA

*Osmanlı Devletinde okul, demir yolu vb yatırımlar yaparak , Osmanlıya ihtiyacı olduğu askeri uzmanlar göndererek Osmanlı ile dostane ilişkiler kurdular.Amaçları Osmanlı Devletini kendi taraflarına çekip rakipleri İngiltere Fransa ve Rusya’yı zor durumda bırakmaktı .
İNGİLTERE

*Ortadoğudaki zengin petrol kaynaklarına sahip olmak ve Osmanlı topraklarını sömürmekti.
İTALYA

*Güçsüz Osmanlı devleti elinde olan ayrıca kendisine yakın olan Kuzey Afrikadaki Trablusgarp‘a göz dikmiş,başarılı olamamasına karşın bu sırada Balkan Savaşları’nın çıkması üzerine yapılan Uşi Antlaşması ile Trablusgarp’ı ele geçirdi.
ABD :

* Dünya siyasetinde söz sahibi olmak için Dünya’nın her tarafıyla ekonomik ilişki kurdular. Osmanlı Devleti’nde de kurdukları okul ,hastane, matbaa gibi kurumlar aracılığı ile kısa sürede Osmanlı üzerinde etkin olmaya çalıştılar.

AVUSTURYA-MACARİSTAN İMPARATORLUĞU:

*Osmanlı Devleti’nin balkanlardan tamamen çıkarılmasını ve kendilerinin bu bölgeye hakim olmasını istiyorlardı.

*Devletin çok uluslu olmasından dolayı Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı sonucunda imparatorluğun bütünlüğü tehlike altına girdi.
FRANSA

*Osmanlı devleti ile geçmişte her bakımdan ilişkileri mevcuttu.(Siyasi, ticari )

*Fransız İhtilali ile yayılan özgürlük adalet ve milliyetçilik düşünceleri sonucu Osmanlı Devleti bu durumdan son derece olumsuz etkilenmiş ve zor duruma düşmüştür.

*Sanayileşmesi ile birlikte yeni sömürgeler elde etmek isteyen Fransa Osmanlı Devleti’nin topraklarına göz dikmiştir.
.RUSYA

*Öteden beri Rusya’nın en büyük amacı ,boğazları ele geçirerek sıcak denizlere inmek ve İstanbul merkezli büyük bir slav devleti kurmaktı.

*Bu amaclarını gerçekleştirmek için akraba oldukları Osmanlı himayesindeki Slav halkı ve ortodoksları Osmanlıya karşı kışkırtmışlardır.

Panslavizm: Balkanlarda yaşayan Slav ırkından olan milletleri bir bayrak altında toplamak demektir.
I. DÜNYA SAVAŞI (1914–1918)

I.Dünya Savaşı’nın Genel Sebepleri:

1-Sanayi inkılabı sonucunda devletler arasında Pazar ve hammadde arayışından doğan sömürgecilik yarışı 2-Fransız İhtilali ile ortaya çıkan Milliyetçilik düşüncesi 3-Ekonomik yarışın devletler arası bloklaşmalara sebep olması ve silahlanma yarışı

NOT: I. Dünya Savaşı’nın en önemli sebebi; SÖMÜRGECİLİK’tir

Savaşın Özel Nedenleri:

1-Almanya ile Fransa arasında Alsas Loren bölgesinden doğan çekişme

2-Rusya ile Avusturya – Macaristan İmparatorluğu arasında Ruslar’ın panslavizm politikasından doğan gerginlik

3-Ruslar’ın Osmanlı toprakları üzerindeki emelleri ve sıcak denizlere inme politikası

SAVAŞI BAŞLATAN OLAY: Avusturya – Macaristan İmparatorluğu veliahtının Bosna Hersek’i ziyaretinde bir sırplı tarafından öldürülmesi

Üçlü İtilaf (Anlaşma) Devletleri: İNGİLTERE, FRANSA, RUSYA
Üçlü İttifak (Birleşme) Devletleri: ALMANYA, AVUSTURYA-MACARİSTAN İMPARATORLUĞU, İTALYA
NOT: I. Dünya Savaşı başlarında İtalya taraf değiştirerek İtilaf Devletleri tarafına geçti. İtilaf Devletleri İtalya’ya Batı Anadolu, İzmir ve çevresini vaat etmişti.
**İttifak Devletleri İtalya’nın oluşturduğu boşluğu Osmanlı Devleti ve Bulgaristan ile doldurdu.

**İtilaf Devletleri tarafına Romanya, Sırbistan, Japonya, Brezilya, Yunanistan, Amerika Birleşik Devletleri geçti.

Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girmek İstemesinin Sebepleri

  • Osmanlı Devleti’nin kaybettiği toprakları geri almak istemesi (en önemli sebep)

  • Osmanlı Devleti’nin (İttihat ve Terakki Partisi) Almanya’nın savaşı kazanacağına olan inancı.

  • İttihat ve Terakki Partisi yöneticilerinin (Enver Paşa, Ziya Paşa) Alman hayranlığı.

  • Siyasi yalnızlıktan kurtulmak istemesi.

  • İngiltere, Fransa ve Rusya’nın Osmanlılara karşı düşmanca politikalar izlemesi.

  • Borçlardan ve kapitülasyonlardan kurtulma isteği.


Almanya’nın Osmanlı Devleti’ni Kendi Yanında Savaşa Katmak İstemesinin Sebepleri

  • Yeni cepheler açarak ve savaşı daha geniş alanlara yayarak kendi savaş yükünü hafifletmek istemesi.

  • Osmanlı Devleti’nin jeopolitik konumundan yararlanmak istemesi.(Boğazlar,denizler, ticaret yolları vb.)

  • Osmanlı Devleti’nin dini gücünden (halifenin gücünden) yararlanarak bütün Müslümanları İtilaf Devletlerine karşı kullanmak istemesi.

  • Osmanlı Devleti’nin insan gücü ve hammadde kaynaklarından yararlanmayı amaçlaması.


Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girmesi
Akdeniz’de İngilizlerden kaçan iki Alman gemisi (Goben ve Breslav) Osmanlı Devleti’ne sığındılar. Osmanlı Devleti bu iki gemiyi satın aldığını bildirerek İngilizlere vermeyi reddetti. Gemilerin adları Yavuz ve Midilli olarak değiştirildi. Daha sonra bu iki Alman gemisi Karadeniz’e açılarak Rus limanlarını bombaladı. Bunun üzerine Rusya Osmanlı Devleti’ne savaş açtı.
Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girmesiyle;

  • Savaş geniş bir alana yayıldı.

  • Savaşı süresi uzadı.

  • Almanya’nın savaştığı cephelerin sayısı azaldı.

  • Yeni cepheler açıldı, mevcut cepheler genişledi.


OSMANLI DEVLETİNİN SAVAŞTIĞI CEPHELER
*** Taarruz Cepheleri

*Kafkas

*Kanal(Süveyş)

*** Savunma Cepheleri :

*Çanakkale

*Irak

*Suriye – Filistin

*Hicaz – Yemen

*** Müttefiklerine yardım için savaştığı cepheler :

*Romanya

*Makedonya

*Galiçya

Kafkasya (Doğu) Cephesi

  • Bu cephede Osmanlı Devleti, Ruslar ve onları destekleyen Ermeniler’le savaştı.

  • Cephenin açılma nedeni; Almanya’nın Bakü petrollerini ele geçirmek istemesi; Enver Paşa’nın Orta Asya Türkleri’ni Osmanlı Devleti çatısı altında toplamak istemesi.

  • Savaşı, kış şartlarının ağır olmasından dolayı Osmanlı Devleti kaybetti.

  • Sonuçları; Ruslar, Muş, Bitlis, Erzurum ve Erzincan’ı ele geçirdiler.

  • NOT: Daha sonra bu cepheye komutan olarak atanan M. Kemal, Rus ilerleyişini durdurdu, Muş ve Bitlis’i geri aldı.


Kanal Cephesi(Süveyş)

  • Almanların isteği ile açıldı.

  • Bu cephede Osmanlı Devleti İngilizlerle savaştı.

  • Nedeni; Osmanlı Devleti’nin Mısır’ı geri almak istemesi; Süveyş Kanalı’nı ele geçirip, İngilizlerin sömürgeleri ile bağlantısını kesmek istemesi.

  • Savaşı, Osmanlı Devleti kaybetti (iklim koşulları, insan ve malzeme yetersizliği nedeniyle)


Irak Cephesi

  • Cepheyi İngilizler açmıştır (1914–1917)

  • Nedeni; İngiltere’nin Musul (Irak) petrollerinden yararlanmak istemesi; İngiltere’nin Rusya ile birleşmek istemesi, Rusya’ya yardım etmek istemesi; sömürge yolarlının güvenliğini sağlamak istemesi.

  • Savaşı, Osmanlı Devleti kaybetti.

  • Sonucu; zengin petrol yataklarına sahip Kuzey Irak, İngiltere’nin denetimine girdi.


Filistin-Suriye

  • Osmanlı Devleti, İngiliz ve Araplarla savaştı. Osmanlı Devleti, bu savaşı kaybetti.


Hicaz-Yemen

  • Osmanlı Devleti, İngiliz ve Araplarla savaştı.

  • Nedeni; Osmanlı Devleti’nin İngiliz ve Arapların elindeki kutsal yerleri ele geçirmek istemesi.

  • Savaşı, Osmanlı Devleti kaybetti.


Çanakkale Cephesi


  • Cephe İtilaf Devletleri tarafından açılmıştır (1915).

  • Nedenleri;

1- Çanakkale ve İstanbul Boğazları’nı alıp İstanbul’u ele geçirmek;

2-Rusya’ya yardım götürmek;

3-Anadolu ve Rumeli arasındaki bağlantıyı kesmek ve Osmanlı’yı savaş dışı bırakmak.

Çanakkale Cephesi’nin Sonuçları

  • Rusya’ya yardım gönderilemediği için ihtilal çıktı ve Rusya savaştan çekildi

  • I. Dünya Savaşı uzadı.

  • Bulgaristan İttifak Devletleri tarafına geçti.

  • Yaklaşık 500 bin insan öldü.

  • İtilaf Devletleri amaçlarına ulaşamadılar.

  • M. Kemal bu cephedeki başarılarından dolayı tanındı (Kurtuluş Savaşı’nda lider olarak kabul edilmesine neden oldu).




  • Sınırlarımız Dışında Savaştığımız Cepheler:


Romanya, Makedonya, Galiçya.
**ABD, savaşın başında tarafsızdı. Ancak İngiltere ve Fransa’ya gemi, silah, cephane vs. satıyordu. Bunun üzerine Almanya, ABD’nin ticaret gemilerini batırmaya başladı. Ekonomik zarara uğrayan ABD böylece İtilaf devletleri yanında I. Dünya Savaşı’na girdi (1917).
NOT: ABD başkanı Wilson, I. Dünya Savaşı girerken Wilson İlkeleri’ni yayınladı.ABD’nin savaşa girmesi I.dünya Savaşının bitişini hızlandırdı.


  1. Dünya Savaşı’nın Sonuçları




  • I. Dünya Savaşı’nı İtilaf Devletleri kazandı.

  • Çok uluslu devletler (Osmanlı, Avusturya-Macaristan, Çarlık Rusya’sı) yıkıldı.

  • Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya, Avusturya, Macaristan, Sovyetler Birliği, Türkiye gibi yeni devletler kuruldu.

  • Dünya barışını sağlamak, devletlerarası sorunları çözmek amacıyla “Milletler Cemiyeti” kuruldu.

  • Bazı ülkelerde rejim değişikliği oldu. İtalya’da Faşizm, Almanya’da Nazizim, Rusya’da Kominizm (Sosyalizm) gibi.

  • Sömürgecilik isim değiştirerek manda ve himaye adı ile devam etti.

  • I. Dünya Savaşı’nın sonuçları II. Dünya Savaşı’na zemin hazırladı (Almanya’nın imzaladığı Versay Antlaşması çok ağır şartları olan bir antlaşmaydı, şartları II. Dünya Savaşı’nın önemli bir sebebi oldu).


MANDA VE HİMAYECİLİK: Kendisini idare edemeyecek kadar zayıf ve güçsüz ülkelerin güçlü devletler tarafından yönetilmesi sistemidir.

NOT: I. Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI ve SEVR BARIŞ ANTLAŞMASI imzalandı.
Wilson İlkeleri: ABD Cumhurbaşkanı Woodrow Wilson ,I.Dünya Savaşı sonrasında yapılacak barışın esaslarını yayınladığı on dört ilke ile burada açıklamış, İtilaf devletleri de ABD’yi yanlarında tutmak istediklerinden dolayı bu ilkeleri kabul ettiklerini bildirmişlerdir.

Wilson İlkelerinin göze çarpan önemli ilkeleri nelerdir?
1-Devletler kendi aralarında  gizli anlaşmalar yapmayacaklar, her şey açık olacak.
2-Savaş sonunda yenen devletler yenilenlerden toprak ve para almayacaklar.
3-Devletlerin toprak bütünlüklerini ve bağımsızlıklarını korumak için milletler cemiyeti kurulacak.
Wilson İlkeleri içinde Osmanlı Devletini doğrudan ilgilendiren madde nedir?
*Osmanlı Devleti’nin Türk olan bölgelerinin  egemenliği tanınacak.
*Boğazlar bütün milletlerin gemilerine açık olacak. Bu durum uluslararası garanti altında olacak.
MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (MÜTAREKESİ) (30 EKİM 1918)
Mondros Mütarekesi; 30 Ekim 1918’de Osmanlı adına Rauf Orbay ile; İtilaf devletleri adına İngiliz amirali Caltrop arasında Limni Adası­nın Mondros Limanında imzalanmıştır.


MONDROS ANTLAŞMASINA GÖRE İŞGAL EDİLEN YERLER:
İngiltere Musul (ilk işgal), Irak toprakları, ayrıca İzmit, Eskişehir, Afyon, Samsun, Merzifon ve Batum’a asker çıkarmıştır.

Fransa Adana, Antep, Maraş, Urfa

İtalya – Antalya, Konya ve Muğla çevresi

Yunanlılar --İzmir’i işgal etmişlerdir.

Ermeniler- Kars
MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI MADDELERİ VE AÇIKLAMALARI:
1-Anlaşma devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıktığında istedikleri stratejik bir bölgeyi işgal edebilecektir.(7.Madde)

Açıklama: ÖNEMLİ!!!

1- Mütarekenin en önemli maddesidir.

2-Bu madde itilaf devletlerinin Anadolu’da yaptık­ları işgallerin hukuki dayanağı olmuştur.

3-Bu madde Osmanlı ülkesini işgale açık hale geti­rmiştir.
2-Doğu Anadolu’da altı ilde (vilayet-i sitte: Erzu­rum, Van, Elazığ, Sivas, Bitlis, Diyarbakır) bir karı­şıklık çıktığında itilaf devletleri bu illerin herhangi birini işgal edebilecektir.(24.Madde)

Açıklama:

Bu madde İtilaf devletlerinin Doğu Anadolu’da bağımsız bir Ermeni Devleti kurma projelerinin en önemli göstergesidir.
3-Sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlan­ması dışındaki Osmanlı orduları terhis edilecek; ayrıca orduya ait cephane, taşıtlar ve donanma anlaşma devletlerine bırakılacaktır.

Açıklama:

Böylece Osmanlı Devleti yapılacak işgaller karşı­sında savun­masız hale getirilmeye çalışılmıştır.
4-Ermenilerle itilaf devletlerinden alınan esirler serbest bırakılacak; Türk esirler itilaf devletlerinin denetiminde kalacaktır.

Açıklama:

Bu durum devletlerin eşitliği ilkesine aykırıdır.

6-Haberleşme ve Ulaşıma ait bütün araç-gereçler anlaşma devletinin denetiminde bırakılacaktır.

7-Limanlar, Toros Tünelleri, tersaneler ve demir yolları anlaşma devletlerine bırakılacak
Açıklama:

Böylece, işgalci devletlere karşı bir mü­cadelenin Türkler tarafından başlatılması, haberleşmeleri ve ulaşım sağlamaları engellen­meye çalışılmıştır.

8- Boğazlar İtilaf devletleri denetimine bırakılacaktır.
Açıklama:

Osmanlılar’ın Anadolu toprakları ile Rumeli toprakları arasındaki bütünlük bozulmuştur. Boğazların egemenliği İtilaf devletlerine geçmiştir.


Mondros Antlaşmasının Önemi:

1-Osmanlı Devleti İtilaf devletlerine teslim olmuş­tur.

2-Osmanlı Devleti fiilen sona ermiştir.

3-Milli cemiyetlerin kurulmasına neden olmuştur.

4-Kuvayi milliye örgütleri kurulmaya başlamıştır.
NOT : Çok ağır şartlar taşıyan, işgallere zemin hazırlayan (özellikle 7. Maddesiyle) Osmanlı Devleti’ni fiilen sona erdiren bir antlaşmadır.

** İstanbul Hükümeti anlaşmayı olumlu karşılamış, Mustafa Kemal ve Türk halkı ise tepki göstermiştir.
Mondros’a karşı Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri, işgallerin başlamasıyla da Kuvay-ı Milliye birlikleri kurulmuştur.
Not : Osmanlı’nın kayıtsız şartsız teslim belgesidir.
PARİS BARIŞ KONFERANSI:
Toplanma Amacı: Birinci Dünya Savaşı sonunda yenen devletlerle yenilen devletler arasında yapılacak barış antlaşmalarının şartlarını belirlemek.
SONUCU: Paris Konferansında I.dünya savaşında İtalya ya vaat edilen Anadolu toprakları Yunanistan’a verildi. Sebebi, ;İngiltere’nin Batı Anadolu da güçlü bir İtalyalın varlığını kendisi için tehlikeli gördü ve güçlü bir İtalya yerine güçsüz bir Yunanistan’ı tercih etti. Bu durum İtilaf devletleri arasında görüş ayrılığı bulunduğunu göstermektedir.
NOT: I. Dünya Savaşı’nın sonunda imzalanacak barış antlaşmalarının maddeleri Paris Barış Konferansı’nda belirlendi.
İZMİR’İN İŞGALİ (15 MAYIS 1919)

Yunanlılar Paris Konferansı’nda alınan karara dayanarak İzmir’i işgal etmişlerdir.

İşgalin Önemi:

1-Kuva-yı Milliye ortaya çıkmaya başladı

2-Milli bilinç uyandı

3-Halkı Milli Mücadele için örgütlemeye başladı.

4-Mitingler düzenlendi

5-Redd-i İlhak(işgale son) Cemiyeti kuruldu

6-Türk Halkı, işgalcilere güvenilemeyeceğini anladı.

Amiral Bristol Raporu:
İzmir’in işgali dünya kamuoyunda büyük bir yankı ve kınamaya sebep olunca; olayın sorumlusu duru­munda olan İtilaf devletleri kamuoyunu yatıştırmak ve İzmir bölge­sindeki durumu öğrenebilmek için bölgeye Amiral Bristol önderliğinde bir rapor he­yeti göndermişler­dir.

Bristol Raporunun Önemi:

-İlk defa uluslararası bir belge Türk Milli Müca­delesinin haklılığını dünyaya göstermiştir. (ÖNEMLİ!!!)
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconPamukkale Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu’nun...

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconЦnder Mustafa Kemal Atatьrk’ьn rehberli?inde tarih sahnesinde bir...
Ьtьn umutlar?n tьkenmeye ba?lad??? bir dцnemde Mustafa Kemal Atatьrk’ьn, ‘Tьrk Milleti iзin ba??ml? ya?amaktansa цlmek daha iyidir’...

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconBaşöğretmenimiz Mustafa Kemal atatüRK

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi icon1. Mustafa Kemal ne zaman, nerede doğdu?

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconÖzgeçMİŞ Adı Soyadı: Mustafa Şener

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi icon1. kktc cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı oldu

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconHazırlayan; Bekir Peker, Mustafa Karabal ve Musa karakaya

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconBunlar, Mustafa Kemal Atatürk'ün kişiliğinin hangi yönünü örneklendirmektedir?

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi icon3-Mustafa Kemal'in 1913'te Sofya'da bulunduğu dönemdeki görevi nedir? 4

Konu1: Mustafa’nın Çocukluğu ve Eğitimi iconHİjyen eğİTİMİ YÖnetmeliĞİ


öykü




© 2000-2018
kişileri
o.ogren-sen.com